Dr. Emlyn Dodd, një arkeolog i specializuar në studimin e ushqimeve dhe pijeve të lashta, është përpjekur të rikrijojë një metodë të lashtë dhe origjinale të shtypjes së vajit të ullirit egjiptian të quajtur metoda e përdredhjes, e cila u dokumentua për herë të parë 4600-4500 vjet më parë. Dodd regjistroi vëzhgimet e tij afatgjata të industrisë shumë produktive egjiptiane të vajit të ullirit dhe tregoi gjithashtu se sa e rëndësishme mund të jetë një “arkeologji eksperimentale” e tillë për rindërtimin e së kaluarës.

Banorët e lashtë të Kretës e kuptuan thelbin e “dietës mesdhetare” dhe vlerën e vajit të ullirit gati 10,000 vjet më parë! Dhe me kalimin e kohës, vaji i ullirit u bë shpejt një nga elementët kryesorë të botës së lashtë mesdhetare. Në fakt, vaji i ullirit ka qenë një përbërës kyç në tregtinë ndërkombëtare, kuzhinën, higjienën personale, ritualet, mjekësinë, karburantin dhe si një substancë për të bërë sapunë dhe kartolina vaji. Me përhapjen e kulturës greko-romake në shekullin VIII p.e.s. përdorimi kozmetik i vajit të ullirit u përhap në më pak se 100 vjet në shumicën e qytet-shteteve helene, pavarësisht se ishte shumë i shtrenjtë.

Ndërsa kolonitë greke u krijuan në pjesë të tjera të Mesdheut, kultivimi i ullirit u fut në vende si Spanja (sot Spanja është prodhuesi më i madh i ullirit në botë) dhe u përhap në të gjithë Perandorinë Romake. Qytetërimet që janë zhvilluar në dhe përreth Mesdheut i kanë kushtuar shumë kohë dhe përpjekje zhvillimit të metodave efikase të vjeljes dhe prodhimit të vajit të ullirit. Tekstet e lashta bujqësore përshkruajnë me kujdes mjetet dhe pajisjet e nevojshme, si dhe ku të rriteshin pemët e ullirit dhe detaje të tjera praktike të prodhimit. Ka edhe disa burime historike që flasin për vajin e ullirit.

Ju pëlqen!

Arkeologjia Eksperimentale: Rikrijimi i metodës së mullirit të rrotullimit

Dr. Dodd donte të kuptonte praktikat e prodhimit të vajit të ullirit të lashtë egjiptian të teknologjisë së lartë. Dodd përsëriti metodën e shtypjes së qeseve me rrotullim me hapat e mëposhtëm, të cilat ai i detajon në një artikull në faqen e internetit Inside Hook. Fillimisht, ullinjtë shtypen dhe vendosen brenda një qese të depërtueshme. Më pas, shkopinjtë ngjiten në të dy skajet e çantës.

Dy shkopinjtë më pas përdridhen në drejtime të kundërta, gjë që ngjesh qesen dhe nxjerr pjesën më të madhe të vajit të ullirit. Metoda e përdredhjes së qeseve u dokumentua që në vitet 2600-2500 para Krishtit në varrin e Nebemahetit, birit të një mbreti dhe veziri gjatë Dinastisë së 4-të (rreth 2613-2494 para Krishtit).

Dodd shkruan: “Pavarësisht faktit se nuk ka pothuajse asnjë provë arkeologjike të prodhimit aktual të vajit të ullirit në Egjiptin faraonik, e vetmja dëshmi e vërtetë është ikonografia, ky eksperiment tregoi qartë se ishte e mundur të shtypeshin ullinjtë dhe të prodhohej vaj me këtë metodë.” Megjithëse egjiptianët supozohet se përdorën këtë metodë përdredhjeje për të bërë verë, Dodd donte të testonte këtë teknikë për të bërë vaj ulliri për të parë se çfarë cilësie mund të fitohej.

Një napë e thjeshtë u përdor si një qese për këtë proces, dhe një llaç bazë dhe shtypës, i përdorur që nga viti 5000 pes, u përdor për të bluar ullinjtë një përzierje ullinjsh jeshilë dhe të zinj nga Australia në një tul. Më pas pulpa vendosej në një qese garzë dhe u testuan metoda të ndryshme përdredhjeje. Presioni i vazhdueshëm i rrotullimit siguroi me sukses një rënie uniforme dhe të qëndrueshme të vajit pa dëmtuar pëlhurën. Grupe të ndryshme me ndryshime të lehta në metodë dhe ullinj dhanë rezultate të ndryshme. Në përgjithësi, Dr. Dodd bëri një grumbull shumë të kënaqshëm vaji ulliri që kishte shije si vaj ekstra i virgjër i sapo shtypur, me një aromë të mprehtë dhe të spikatur.Edel Strazimiri

Mekuli Press është në prag të mbylljes. Kemi nevojë për mbështetjen tënde, i dashur lexues. Na ndihmo sot edhe me vetëm 1 Euro! - FOTO: No copyright infringement is intended.