Ballina Blog Faqe 4

Televizioni gjerman dokumentar për gjallesat e egra në Shqipëri: Thesare natyrore të pazbuluara

Televizioni gjerman ARD i ka kushtuar një film dokumentar gjallesave të egra në Shqipëri, duke e cilësuar vendin tonë “plot sekrete dhe thesare natyrore të pazbuluara”.

“Prapa maleve magjepsëse qëndron një tokë gjerësisht e panjohur e shqiponjave. Kur fluturon mbi Alpet shqiptare ose nëpër malin e Korabit, asgjë nuk fshihet me prej tij atë që natyra e larmishme e vendit të vogël ballkanik, Shqipëria ka për të ofruar”, thuhet në dokumentar.
Filmi dokumentar nis me një përshkrim për shqiponjën, simboli kombëtar shqiptar, që fluturon në Alpet shqiptare.

“Habitati i preferuar i shqiponjave zë rreth dy të tretat e sipërfaqes së Shqipërisë. Në Shqipëri, shqiponjat e arta nuk janë vetëm në shtëpi në Alpet veriore. Ato gjenden në shumë male ku ka ushqim të mjaftueshëm dhe vende që nuk shqetësohen gjatë mbarështimit”, theksohet në dokumentar.

Pjesë e dokumentarit është edhe pelikani kaçurrel, në lagunën e Karavastasë.
“Laguna e Karavastasë e ndarë nga deti nga një pyll dhe një brez pyjor, strehon komunitetin e vetëm të pelikanëve të rrallë kaçurrel në Shqipëri. Në zonën e tranzitit midis kripës dhe ujit të freskët, pelikanët gjejnë shumë ushqim. Ata specializohen për peshq, ata përdorin sqepin e tyre si një rrjet uljeje për gjueti. Në pranverë, qindra flamingo rozë gjenden rregullisht në Lagunën e Karavastasë duke kaluar nëpër shtigje me sqepat e tyre për krimba, insekte dhe dhe larvave në anën e tokës e cila kufizohet nga 45 kilometra katrorë ujë, vendbanime dhe zona ku jetojnë pelikanët Kaçurrel ende rriten këtu në Parkun Kombëtar të Karavastasë. Si pelikanët ashtu edhe të gjithë banorët e tjerë kanë qenë të mbrojtur mirë për vite me radhë”, thuhet në dokumentar.

Një vend të veçantë në dokumentarin e televizionit gjerman ARD zë edhe jugu i Shqipërisë, konkretisht burimi i “Syrit të Kaltër” dhe Parku Kombëtar i Butrintit.

“Shqipëria është një vend më i vogël se Belgjika, por me 15 parqe kombëtare që mbulojnë rreth 7 % të sipërfaqes së vendit. Në majën më jugore të Shqipërisë, ndodhet perëndesha e Butrintit ku shikon një park kombëtar që njëkohësisht pasqyron historinë plot ngjarje të Ballkanit. Butrinti është një qytet i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s me muret e tij të shumta, pishinat, por në të njëjtën kohë një strehë e rëndësishme për speciet që po bëhen gjithnjë e më të rralla në Evropë, si edhe për breshkën evropiane të kënetës. Kjo është arsyeja pse ky vend ka qenë nën ruajtjen e natyrës prej dy mijë vjetësh”, theksohet në dokumentar.

Sipas dokumentarit të televizionit gjerman, parku kombëtar i Butrintit ka shumë për të ofruar.
“Në 344 kilometra katrorë, ai është vendi më i madhi dhe konsiderohet gjithashtu vargu më jugor i arinjve të murrmë në Shqipëri. Ndoshta ka 200 të tillë nëpër pyjet dhe peizazhet e shkurreve të vendit Ballkanik dhe arinjtë mbrohen në mënyrë rigoroze”, thuhet në dokumentar.

Në fokus të dokumentarit është edhe qyteti gurtë i Gjirokastrës, si dhe ecjet me kuaj, një eksperiencë e paharrueshme për vizitorët në këtë rreth.

“Në Gjirokastër, shërbimi me kuaj është ende i lartë, në rrugën ndërmjet pikës më të lartë të qytetit dhe nivelit më të ulët rreth 300 metra. Është një qytet i pjerrët, ndoshta edhe më i pjerrëti në të gjithë botën”, shkruan djali i saj i famshëm, poeti Ismail Kadare. Këtu lindi edhe Enver Hoxha, njeriu që themeloi Republikën Popullore Socialiste të Shqipërisë në vitin 1944 dhe më pas e drejtoi atë si diktator për 41 vjet”, thuhet në dokumentar.

Në muret e trasha të kalasë së shekullit të 13-të, theksohet në dokumentar, nga maji, tetë lloje të ndryshme lakuriqësh nate mblidhen këtu për të lindur të vegjlit e tyre, që thuhet se janë deri në 8000 kafshë.
“Shqipëria është e pasur me pamje. Ato gjenden në të gjitha lartësitë në ultësirat perëndimore si dhe poshtë majave të Korabit. Në juglindje dhe veri liqenet akullnajore në male mbledhin shi dhe borë, shumica e ujërave të tjera ushqehen me burime dhe lumenj”, thuhet në filmin dokumentar.

Televizioni gjerman ARD i ka kushtuar vëmendje edhe herë të tjera Shqipërisë me reportazhe, ku ka pasqyruar natyrën, alpet shqiptare, turizmin etj.

kliko ketu

Ju pëlqen!

Studimi/ Sytë mbajnë çelësin e moshës tuaj të vërtetë biologjike!

Sytë mund të ofrojnë një “dritare në shpirt”, siç thonë poetët, por ata gjithashtu kanë shumë për të thënë për shëndetin tuaj. Sytë e thatë mund të jenë shenjë e artritit reumatoid. Nivelet e larta të kolesterolit mund të bëjnë që një unazë e bardhë, gri ose blu të formohet rreth pjesës së ngjyrosur të syrit tuaj, të quajtur iris. Një unazë ari prej bakri që rrethon irisit është një shenjë kryesore e sëmundjes së Wilson, një çrregullim i rrallë gjenetik që shkakton grumbullimin e bakrit në tru, mëlçi dhe organe të tjera, duke ngadalësuar helmimin e trupit.

Dhe kjo nuk është e gjitha: Dëmtimi i enëve të gjakut në pjesën e pasme të syrit tuaj, i quajtur retina, mund të jetë shenja e hershme e dëmtimit nervor për shkak të diabetit, presionit të lartë të gjakut, sëmundjes së arterieve koronare, madje edhe kancerit, si dhe glaukomës dhe degjenerim makular lidhur me moshën.

Kontrollimi i shenjave të sëmundjes është një arsye kryesore pse mjeku kontrollon sytë tuaj për të parë në thellësi të tyre në ekzaminimet tuaja vjetore të syve.

Së shpejti, mund të ketë një arsye tjetër të mirë për të vuajtur nga disa orë shikim të paqartë. Një studim i ri, për të cilin studiuesit thonë se është i pari i këtij lloji, thotë se retina mund të jetë gjithashtu në gjendje të na ofrojë një mënyrë të lehtë, joinvazive për të përcaktuar moshën e vërtetë biologjike të trupit tonë — e cila mund ose nuk mund të pasqyrojë moshën tonë kronologjike.

Një studim modelimi

Studimi analizoi mbi 130,000 imazhe të retinës nga mostrat e dhëna nga njerëzit pjesëmarrës në BioBank në MB, një studim afatgjatë i qeverisë me mbi 500,000 pjesëmarrës në Mbretërinë e Bashkuar midis moshës 40 dhe 69 vjeç. Duke përdorur një modeli të të mësuarit të thellë, i cili është një formë e të mësuarit makinerie , studiuesit vlerësuan një “hendek të moshës së retinës” midis shëndetit aktual biologjik të syrit dhe moshës së personit që nga lindja.

Kishte një rritje prej 2% në rrezikun e vdekjes nga çdo shkak për çdo vit diferencë midis moshës aktuale të një personi dhe moshës më të vjetër biologjike të identifikuar në sy, zbuloi studimi.

Diferencat më të mëdha prej tre, pesë dhe 10 vjeç midis moshës aktuale dhe moshës biologjike të matur nga retina u shoqëruan ndjeshëm me një rrezik deri në 67% më të lartë të vdekjes nga sëmundje specifike, edhe pas llogaritjes së faktorëve të tjerë si presioni i lartë i gjakut, pesha dhe dallimet në stilin e jetesës si duhanpirja.

Kishte dy grupe sëmundjesh për të cilat modeli nuk arriti të parashikonte ndjeshëm një rrezik të shtuar të vdekjes: sëmundjet kardiovaskulare dhe kanceri. Kjo mund të jetë për shkak të një numri më të vogël të rasteve të tilla në popullatën e studiuar, thanë studiuesit, ose për përmirësimet në trajtimet e kancerit dhe sëmundjeve të zemrës.

Vënia në praktikë e kësaj teorie është thjesht një dritëz në syrin e studiuesve në këtë pikë. Megjithatë, studimi tregon një përfitim tjetër të lejimit të një personi tjetër që të shikojë thellë në sytë tuaj, edhe nëse është vetëm mjeku juaj i syrit. CNN

Edel Strazimiri

Ju pëlqen!

Sot 213 vite nga lindja e shkrimtarit Edgar Allan Poe

Edgar Allen Poe ishte shkrimtar amerikan. Ai e themeloi literaturën e krimit, zhanrin shkencë fiksion dhe të horrorit. Poe ka qenë një nga poetët më të përkthyer në të gjitha vendet e botës.

Edgar Allan Poe lindi më 19 janar 1809 në Boston, SHBA dhe vdiq më 7 tetor 1849 në Baltimore, Maryland. Besohet se ja vunë emrin e një prej personazheve në një nga dramat e Shakespeare, në të cilën prindërit e tij po e performonin vitin kur ai lindi.Jeta e Edgar Allen Poe kishte filluar mes mjerimit dhe braktisjes, ai u adoptua nga një familje e pasur ku jetoi vetëm për pak kohë. Jeta e tij ishte e mbushur me probleme të shumta.

Megjithatë, kudo që shkonte, ai shkëlqente me talentin e tij, imagjinata e tij ishte mjaft e pasur me të vërteta të pathëna më parë.Ai shkroi dramën e tij të parë “Politian” dhe më pas një histori të shkurtër të titulluar “I gjendur në një shishe”, me anë të së cilës fitoi vëmendjen e John P. Kennedy, një novelist mjaft i njohur nga Baltimora, me ndihmën e të cilit Poe fitoi një vend pune në një gazetë të njohur të asaj kohe.

Gjatë viteve në vazhdim, Poe vazhdoi të punonte në gazeta dhe revista të shumta, si një asistent publikimesh dhe si kritik. Në vitin 1839 ai publikoi veprën e tij “Tregime groteske dhe arabeske” të ndarë në dy vëllime, vepër kjo e cila mori vlerësime të ndryshme.Poe dhe veprat e tij ndikuan në letërsinë e Shtetetve të Bashkuara dhe në mbarë botën.

Poe dhe vepra e tij shfaqen në të gjithë kulturën popullore në letërsi, muzikë, filma dhe televizion. Fan Noli kishte përkthyer në shqip dy poemat më të njohura të tij: “Korbi” dhe “Anabel Li”.

Me 3 tetor ai u gjet në rrugët e Baltimore në gjendje të rënd shëndetësore dhe u dërgua në Kolegjin Mjekësor të Washington, ku edhe vdiq të dielën, me 7 tetor 1849.

Ju pëlqen!

“Të plakesh është diçka e natyrshme, të rritesh është diçka që e ke vetë në dorë”

Në këtë artikull do të mund të lexoni disa nga thëniet më të veçanta për moshimin dhe plakjen.

“Ekziston sigurisht një pjesë në jetën e çdokujt nga ne që jeton përtej kohës. Ndoshta ne bëhemi tëvetëdijshëm për moshën tonë vetëm në momente të veçanta dhe shumicën e kohës jemi të rinj”. – Milan Kundera

“Sa më shumë që jetoj, aq më e bukur bëhet jeta ime”. – Frank Lloyd Wright

“Në fund, nuk kanë rëndësi vitet e jetës, por jeta që u ke dhënë viteve të tua”. – Abraham Lincoln

“Të plakesh me dikë tjetër është diçka e bukur, por të plakesh duke i qëndruar i vërtetë vetes është e mrekullueshme”. – Dodinsky

“Ti je aq i ri sa besimi yt, aq i moshuar sa dyshimi yt; aq i ri sa vetëbesimi yt, aq i moshuar sa frika jote; aq i ri sa shpresa jote, aq i moshuar sa dëshpërimi yt”. – Douglas Macarthur

“Të plakesh është diçka e natyrshme, të rritesh është diçka që e ke vetë në dorë”. – Walt Disney

“Nevojitet guxim për t’u rritur e për t’u bërë ai që realisht je”. – E. E. Cummings

“Fuqia dhe bukuria janë bekimet e rinisë; pjekuria, ndërkohë, është lulja e moshës së madhe”. – Democritus

“Moshimi nuk është një rini e humbur, por një stad i ri i mundësisë dhe fuqisë”. – Betty Friedan

“Asgjë nuk e bën të duket më e moshuar një femër, se përpjekja për t’u dukur më e re”. – Coco Chanel

Ju pëlqen!

Shtëpia e Bardhë: Rusia mund të pushtojë Ukrainën në çdo moment

Shtëpia e Bardhë beson se Rusia mund të nisë një pushtim të Ukrainës në çdo moment. Sekretarja për mediat, Jen Psaki ka paralajmëruar se një situatë jashtëzakonisht e rrezikshme po krijohet përgjatë kufirit ukrainas.

“Ne besojmë se jemi tani në një fazë ku Rusia në çdo moment mund të nisë një sulm ndaj Ukrainës. Unë do të thosha se është më e ashpër se sa kemi qenë ne”, tha Psaki.

Vlerësimi vjen ndërsa Sekretari i Shtetit Antony Blinken udhëton në Ukrainë këtë javë për t’u takuar me presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy.

Ju pëlqen!

Ministrja e Jashtme e Shqipërisë përmend në OKB gratë e dhunuara nga serbët në luftën e Kosovës: Gratë përdhunoheshin, torturoheshin dhe vriteshin si shënjestra të qëllimshme të një fushate kriminale të spastrimit etnik

Olta Xhaçka, ministrja e parë e Jashtme e Shqipërisë që adreson Këshillin e Sigurimit në OKB si vend anëtar theksoi gjatë mbledhjes së kësaj të marte se nuk mund të ketë paqe pa gratë.

Ajo gjatë fjalimit të saj, përmendi edhe gratë e dhunuara gjatë luftës së fundit në Kosovë.

“Është një e vërtetë e trishtuar e historisë, por është gjithashtu një e vërtetë e trishtuar e ditëve dhe epokës tonë që ndërsa burrat aktualisht shkaktojnë pjesën më të madhe të luftimeve, gratë shpesh mbajnë peshën kryesore të tyre. Nuk e them këtë si një slogan klishe. E them si një mësim që ne shqiptarët e kemi nxjerrë nga historia jonë. E pamë këtë në Kosovë. Gratë u lanë pas për t’u kujdesur për familjet e tyre, gratë u lanë pas për të mbledhur pjesët e mbetura. Gratë përdhunoheshin, torturoheshin dhe vriteshin si shënjestra të qëllimshme të një fushate kriminale të spastrimit etnik”, u shpreh Xhaçka.

Ministrja shqiptare gjatë mbledhjes me temë “Gratë, Paqja dhe Siguria” tha se kjo çështje është prioriteti kryesor i agjendës së Shqipërisë për dy vitet e ardhshme.

Me krenari ajo përmendi se Shqipëria renditet aktualisht ndër 5 qeveritë e para me barazi gjinore të balancuar, me 75% të posteve ministrore të mbajtura nga gratë.

Fjala e plotë e ministres Xhaçka:

Zonja Presidente,

Është një nder i madh për mua që të jem Ministrja e Parë e Jashtme Shqiptare, që adresoj Këshillin e Sigurimit si anëtar jo i përhershëm i këtij organi të rëndësishëm. Por ajo që e bën këtë rast dhe më të veçantë për mua dhe vendin tim është çështja që po adresojmë sot: Gratë, Paqja dhe Siguria, një çështje që është prioriteti kryesor i agjendës së Shqipërisë për dy vitet e ardhshme.

Dua të falënderoj kolegen Norvegjeze dhe Presidencën e Norvegjisë për këtë mundësi. Gjithashtu dua të falenderoj Komisioneren e Lartë Bachelet për fjalën e saj. E njoh angazhimin e saj personal për këtë kauzë.

Gjithashtu dua të falenderoj Ms. Yaftali dhe Ms. Asoka për perspektivat nga terreni që ishin veçanërisht shumë informuese.

Kam punuar për këtë agjendë për disa kohë tanimë si politikane, por gjithashtu edhe si aktiviste për të drejtat e grave. Dhe gjatë gjithë këtyre viteve një mendim më ka shoqëruar në mënyrë konstante: Si është e mundur që gratë duhet akoma të luftojnë për diçka kaq elementare si barazia, e për të njëjtat të drejta si burrat që janë gjysma tjetër e popullsisë?

Është e ndërlikuar, që edhe në kohën ku jetojmë barazia e të drejtave, e përfaqësimit, edukimit dhe mundësive nuk janë të mirëqena nëse je grua. E për më tepër edhe e drejta për të marrë pjesë në ndërtimin dhe ruajtjen e paqes dhe sigurisë nuk merret si e mirëqenë nëse je grua.

Është një e vërtetë e trishtuar e historisë, por është gjithashtu një e vërtetë e trishtuar e ditëve dhe epokës tonë që ndërsa burrat aktualisht shkaktojnë pjesën më të madhe të luftimeve, gratë shpesh mbajnë peshën kryesore të tyre. Nuk e them këtë si një slogan klishe. E them si një mësim që ne shqiptarët e kemi nxjerrë nga historia jonë. E pamë këtë në Kosovë. Gratë u lanë pas për t’u kujdesur për familjet e tyre, gratë u lanë pas për të mbledhur pjesët e mbetura.

Gratë përdhunoheshin, torturoheshin dhe vriteshin si shënjestra të qëllimshme të një fushate kriminale të spastrimit etnik.

Dhe këtë e shikojmë në të gjitha konfliktet kudo në botë nga Afganistani në Jemen, nga Mianmar në Etiopi, në Siri ose përndjekja që iu bëhet aktivistëve në Bjellorusi.

Aktivistet gra përballen me kërcënime dhe rreziqe, ku përfshihen ndalimet arbitrare, rrëmbimet e zhdukjet nga autoritetet qeveritare, madje edhe vrasje nga autoritetet qeveritare, jo vetëm për shkak të rreziqeve të zakonshme që vijnë me aktivitete e tilla në zonat e konfliktit, por edhe për faktin që janë gra.

E megjithatë, unë e di se ka rezistencë që gratë të luajnë rol në mënyrën se si arrihet paqja. Se si zgjidhen konfliktet.

30 vjet më parë, kur vendi im filloi rrugën e tij të gjatë dhe të vështirë drejt rindërtimit nga dekada izolimi dhe rrënimi nën një regjim jashtëzakonisht radikal komunist, ne bëmë të njëjtin gabim. I mohuam gruas rolin në rindërtim, në pajtim, në procesin e hedhjes së themeleve të Shqipërisë tonë të re. Ne kemi paguar për atë gabim. Por edhe kemi mësuar prej tij.

Jam krenare që barazia gjinore është një prioritet i lartë për Qeverinë Shqiptare, jo vetëm me fjalë dhe politika, por edhe me veprime e arritje konkrete. Shqipëria renditet aktualisht ndër 5 qeveritë e para me barazi gjinore të balancuar, me 75% të posteve ministrore të mbajtura nga gratë. Një përqindje e ngjashme e posteve ekzekutive të nivelit të lartë dhe të mesëm, si dhe disa nga postet kryesore më të larta publike – duke përfshirë institucionet e pavarura, agjensitë, departamentet në fusha kyçe të shtetit – mbahen nga gratë.

Ne kemi përfituar. I gjithë vendi ka përfituar.

Kjo është arsyeja pse ne vendosëm ta bëjmë Gratë, Paqen dhe Sigurinë prioritetin tonë kryesor. Në këtë frymë, ne iu bashkuam Norvegjisë, Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Nigerit, në Deklaratën e Angazhimeve të Përbashkëta për ta bërë Gratë, Paqen dhe Sigurinë prioritetin kryesor gjatë Presidencave tona në KS.

Megjithatë, ne e dimë se pjesëmarrja dhe mbrojtja ecin paralelisht. Për këtë arsye unë do të doja të përqendrohesha në 4 pika kryesore:

Së pari, të mbështesim dhe të vëmë në dispozicion burime për organizatat relevante të OKB-së për të ofruar të gjithë mbrojtjen dhe mbështetjen e nevojshme për gratë aktiviste të të drejtave të njeriut, paqendërtueset dhe përfaqësuesit e shoqërisë civile që janë në rrezik, duke përfshirë ato që kanë informuar Këshillin e Sigurimit ose janë angazhuar në cilësi të tjera me sistemin e OKB-së.

Së dyti, të krijojmë mekanizma financimi fleksibël të afta për të vepruar shpejt dhe për t’u përgjigjur me shpejtësi kur gratë lidere përballen me kërcënime dhe akte ndëshkimore – Krijimi i Dritares së Financimit për Gratë Aktiviste të të Drejtave të Njeriut më herët sot është një zhvillim pozitiv dhe Shqipëria do të japë kontributin e saj për fondin.

Së treti të rrisim fondet për organizatat dhe lëvizjet për të drejtat e grave dhe për organizatat e lëvizjet e te drejtave të grave të udhëhequra nga gratë, në zonat delikate dhe të prekura nga konflikti.

Së katërti, të rrisim llogaridhënien në lidhje me gratë, paqen dhe sigurinë duke pasur një qasje me tolerancë zero ndaj akteve hakmarrëse kundër grave aktiviste dhe mbrojtësve të të drejtave të njeriut.

Këshilli duhet të luajë një rol thelbësor në këtë drejtim. Një rol vendimtar. Nuk mund të ketë paqe pa gratë dhe do të ishte e pafalshme të përjashtohej gjysma e njerëzimit nga përpjekjet që synojnë paqen dhe sigurinë ndërkombëtare.

Faleminderit.

Ju pëlqen!

Mediat dhe terrorizmi

Nga Gëzim Mekuli

Me këtë shkrim shpresoj të zhvillohet një debat i hapur publik. Le të fillojmë të mendojmë për një fushë që është e ndërlikuar dhe me plot dilema: Prezentimi i veprimeve dhe kërcënimeve terroriste përmes mediave? Studimet tregojnë se paraqitja e shpesht e krimeve terroriste nga mediat rritë frikën për krime në mesin e popullit.

Ndikimi i mediave në publiken

Besimi se ne ndikohemi nga leximi, pamorja dhe të dëgjuarit është i lashtë. Është e njohur “estetika” e Aristotelit për katarsis – pastrimi. Poashtu edhe “religjioni” ka pjesën e sajë të të ndikuarit: Leximi i Biblës, leximi i Kuranit dhe leximi i librave të tjerë të shenjtë, besohet se “bëjnë diçka” me ne. Mos të harrojmë edhe “edukimin”: librat shkollorë dhe mjetet tjera mësimore, duke filluar që nga abetarja, simbolet kombëtare, heronjët e deri tek powerpointi, egzistojnë gjithmonë për të ndikuar. Jo rastësisht librat e historisë, ikonat dhe heronjët e kombit shqiptar po ndryshohen, po largohen apo po u përshtaten politikave ditore. Keni pyetur se përse ka tentime që të krijohen dy histori, 2 palë heronjë, 2 palë ikona e simbole “kombëtare”, 2 abetare e dy gjuhë?

Gjithsesi, ka pasur shumë paragjykime të zmadhuara për ndikim të drejtpërdrejtë, pothuajse mekanik të mediave mbi ne. Pyetja rreth ndikimit të mediave në mua dhe ty është e ndërlikuar, por nga ana tjetër, nuk ka arsye për të dyshuar për egzistimin e ndikimeve të tilla. Kjo bëhet veçanërisht e dukshme kur flasim për ndikimet që ndodhin nga mënyra e paraqitjes së veprimeve terroriste në media.

Terrori dhe media

Aktet e terrorizmit modern, paradoksalisht, janë zhvilluar paralelisht ngushtë me zhvillimin e medias dhe të demokracisë. Gazetat në fund të viteve 1800 u rritën shpejtë, ashtu sikurse edhe demokracia liberale. Pak a shumë gazeta dhe liberalizmi qëndrojnë së bashku në disa mënyra. Disa mendojnë se qeveritë demokratike janë ato të cilët kujdesen për “opinionin publik”. Por, mediat, me kriteret e tyre të lajmeve, kanë mundësi të jashtëzakonshme të shpërndajnë lajmin politik, pavarësisht sistemit politik.

Ja një shembull nga Algjeria. Në luftën e algjerianëve për pavarësi nga Franca kishte edhe elemente të terrorizmit: Liderët e luftës, atje, mendonin se ishte më mirë të vritet një armik në kryeqytetin Algjer, sesa të vriteshin dhjetëra armiq në ndonjë vend të izoluar: atje ku askush nuk të shef e as nuk të dëgjon. Për luftëtarët e pavarësisë nga Franca, ndoshta, më kryesorja ishte investimi në gazetë.

Zhvillimi i teknologjisë televizive gjatë viteve ’60, veçanërisht komunikimi satelitor, bëri të mundur, dhe më të lehtë, shpërndarjen e fotografisë televizive në largësi të mëdha. Sulmet terroriste, që nga rrëmbimet e aeroplanëve e deri ke masakra ndaj izraelitëve, gjatë Olimpiadës së Mynihut në vitin 1972, mund të kuptohen në këtë lidhshmëri. E njëjta gjë vlen edhe për ETA, IRA, Grupi i Baader-Meinhof, Brigada e kuqe italiane, ISIS, Talibanët dhe gjithsesi aktet terroriste të shtetit serb ndaj shqiptarëve në Kosovë.

Aktet e dhunës, pak a shumë, kanë karakter simbolik: këto akte duan të nxisin sa më shumë vëmendje dhe përfaqësim mediatik. Qëllimi i tyre është që të arrijnë tek pjesa më e madhe e popullsisë: dhe në shumë shtete. Terroristët kanë “vetëm një qëllim” dhe “vetëm një mision”: Të prodhojnë frikën, ta shpërndajnë dhe ta përdorin atë si rezultat e si municion. Ky qëllim ekziston edhe sot. Shembulli më i tmershëm e më konkret është sulmi terrorist me aeroplan në Pentagon dhe në veçanti sulmi në Qendrën Botërore të Tregtisë më 11 shtator të vitit 2001. Objektet nuk ishin zgjedhur rastësisht. Qëllimi ishte – dhe është – për të bërë të dukshëm dhe të pavekshëm një porosi politike, si dhe për të ngjallë frikë në mesin e popullit.

Ky veprim terrorist, për disa vite rresht, i dha kyçje “të lirë” liderit të Al Qaedas, Osama bin Laden, në lajmet televizive perëndimore dhe planetare: Sa herë që atij i tekej të publikote ndonjë video të re në internet – medium i cili është bërë një mjet i rëndësishëm komunikimi për terroristët -, videoja shfaqej, shpërndahej, përsëritej dhe komentohej deri në pafundësi. Edhe sulmet në Paris dhe në Nice janë shembujë që dëshmojnë se si terroristët gjithnjë janë në kërkim të vëmendjes së mediave. Tekefundit, ky është qëllimi i tyre.

Ndikimet negative që vinë nga paraqitja e lajmit në media

Paraqitja mediatike e terrorit me bujë e me senzacion, ndikon që frika dhe pasiguria të shtohet në publik. Vëmendja mikroskopike e mediave për aktet terroriste, qofshin ato të mëdha, të vogla apo mizore, u shërbejnë interesave të terroristëve: Kjo paraqitje e madhe mediatike e terrorit është oksigjen për terroristët. Përpos tjerash, transmetimi/mbulimi i ashpër medatik mbi dhe për terrorizmin krijon frikën e paqenë dhe të zmadhuar. Studimet argumentojnë se numri i të vrarëve nga terroristët është shumë më i ulët se viktimat e vrarë në luftëra të ndryshme konvencionale.

Në lidhje me këtë do të citoja studiuesin M. Jetter i cili thekson se në planetin tonë “42 njerëz vdesin çdo ditë nga sulmet terroriste, krahasuar me 7,123 fëmijë që vdesin nga shkaqe që janë të lidhura drejtëpërsëdrejti me urinë” (“Media coverage of terrorism ‘leads to further violence’” The Guardian, 1 gusht, 2015). Duke u nisur nga numri i të vdekurve nga uria, nga aksidentet në trafik apo nga numri i viktimave në fatkeqësi nayrore, shifet qartë se ka fusha tjera, ku ne do të duhej të ishim më të kujdesshëm e më të frikësuar, sesa terrorizmi.

Një analizë e kryer nga njohësit e politikës amerikane (Nacos. 2011) tregon se si George Ë. Bush dhe administra e tijë përdorën “frikën nga terrori” për qëllime politike. Sipas tyre “frika nga terrori” forcoj pozicionin e kryetarit në opinionin publik. Çdo herë që G. Bush fliste para popullit për terrorizmin, fjala e tijë përçohej, përsëritej, prezentohej dhe komentohej me të madhe në media. Sondazhet e mëvonshme tregonin se, “frika ndaj terrorit” rritej shumë në popull – dhe, në të njëjtën kohë popullariteti i kryetarit rritej në mënyrë të konsiderueshme. Edhe pse shkencëtarët nuk mund të dëshmojnë se “frika nga terrori” është përdorur me vetëdije për këtë qëllim, është e qartë se lidshmëria në mes “të frikës nga terrori” dhe të forcimit të pozitës së kryetarit, duket të ketë qenë e njohur për administratën e Bushit.

Paraqitja e vetëvrasjeve në media shqipe

Një aspekt tjetër, i rënësishëm, rreth paraqitjes së zmadhuar të terrorit nga mediat, ka të bëjë me ndikimet që ndodhin tek një pjesë shumë e vogël, por të rëndësishme të hapsirës publike: Krijimi i terroristëve “të mundshëm.” Mbulimi i gjërë mediatik dhe lajmi i detajuar për vetëvrasjet, mund të çojë në rritje të numrit të vetëvrasjeve. E keni lexuar romanin e Johann Wolfgang von Goethe “Das leiden des jungen Werthers ” 1774, ( Dhimbjet e Wertherit të ri). Ky roman që herët njifet si shembull se si një rrëfim rreth vetëvrasjes mund të coj në numër të madh të vrasjeve-kopje. Sot flitet shumë për “efektin e Wertherit”.

“The Guardian” (2015) tregon një efekt ngjitës e të ngjajshëm të akteve terroriste. Jetter, në mes të 1970 dhe 2012, hetoj më shumë se 60.000 akte të terrorizmit, në 189 vende të ndryshme, duke u nisur nga raportimet e New York Times. Ata gjetën se një artikull shtojcë, i shkruar në NYT për një akt terrorist, rriste mundësinë e akteve të mëvonshme terroriste, në të njejtin vend, prej 11 dhe 15 për qind.

Paraqitja mediatike me pompë e terrorizmit mund të shkaktoj akte tjera terroriste. Por për dikë, kjo paraqtje u hapë një mundësi; u jep atyre “një ide.”

Kodi i Etikës norvegjeze ka një formulim të rreptë: “Të jeni të kujdesshëm kur të raportoni për vetëvrasje dhe për tentim vetëvrasjet. Shmangni përshkrimin e metodave që mund të ndihmojnë të shkaktojnë më shumë vetëvrasje.

Realiteti digjital

Interneti dhe telefonat e menqur kanë ndikuar komunikimin planetar. Edhe “digjitalizimi i komunikimit të terroristëve” filloi me kamera të vogla, e të lehta, që u ka mundësuar atyre të prodhojnë lehtë video me porosi propagandistike. Fatkeqësisht sulmet spektakolare do të vazhdojnë-e terroristët janë të interesuar për gjithnjë e më shumë publicitet të fuqishëm e të përgithshëm. Pyetja është: nëse media do të vazhdojë ta bëjë këtë gjë? Ose, nëse media duhet të ndryshoj praktikat e tyre të paraqitjes së terrorizmit në publik?

Terrori natyrisht duhet të raportohet. Nevoja për informacionin duhet të përmbushët. Çështja është se si të bëhet kjo?!

Ju pëlqen!

Një sondë kineze zbulon ujë në Hënë në kohë reale

Një sondë kineze u bë e para në histori që zbulon ujë në sipërfaqen e Hënës në kohë reale.

Sonda Chang’E-5, e cila u ul në Hënë më 1 dhjetor 2020, gjeti ujë në vendin e saj të uljes në pellgun e Oqeanit Verior Procellarum, sipas një studimi të publikuar së fundmi në “Science Advances”.

Landeri kinez studioi dhe solli në Tokë mostra nga rajoni “Mons Rümker”, një kompleks vullkanik i paeksploruar më parë në Hënë.

Për të zbuluar ujin në kohë reale, tokëzuesi përdori një spektrometër mineralogjik hënor, një instrument që mat reflektimin spektral në regolitin hënor dhe shkëmbinj.

Duke marrë parasysh nxehtësinë intensive në sipërfaqen e Hënës, studiuesit përdorën një model korrigjimi termik. Matjet zbuluan deri në 120 pjesë për milion përmbajtje uji në regolit dhe 180 pjesë për milion në një gur të gjetur pranë vendit të uljes.

Studiuesit në Institutin e Gjeologjisë dhe Gjeofizikës të Akademisë Kineze të Shkencave thonë se “përmbajtja më e ulët e ujit në tokë, në krahasim me përmbajtjen më të lartë të ujit të fragmentit shkëmbor, mund të sugjerojë degëzimin e rezervuarit të mantelit nën vendin e uljes Chang’E-5”.

Një mostër regoliti hënor që Chang’E 5 solli në Tokë pas kthimit të tij në Tokë më 17 dhjetor 2020, konfirmoi gjetjet në kohë reale, raportoi Space. Kjo shënoi herën e e parë që nga viti 1976 që sillen mostra shkëmbi nga Hëna.

Sonda e Indisë Chandrayaan-1 zbuloi për herë të parë ujë në Hënë nga orbita në vitin 2009.

Ju pëlqen!

Nuk ndalet shkenca/ Në det dhe në ajër, jahti fluturues po bëhet gati

Një kompani italiane ka zbuluar modelin e saj të fundit për një superjaht luksoz, i cili është i projektuar për të lundruar dhe për të fluturuar njëkohësisht.

I quajtur Jahti Ajror, mjeti ekstravagant është zbuluar përmes disa imazheve që tregojnë konceptin e kompanisë romane “Lazzarini Design Studio”. E gjithë struktura e jahtit do të jetë e përbërë nga fibra karboni. Mjeti do të punojë në sajë të tetë motorëve elektrikë, të furnizuar edhe me energji diellore, ndërsa do të ketë edhe dy balona gjigante të mbushura me helium, që do ta lejojnë të fluturojë dhe të pluskojë mbi ujë. Jahti mendohet të arrijë një shpejtësi prej 60 nyjesh detare, ose 111 km/h.

E gjithë struktura do të jetë rreth 150 metra e gjatë dhe 80 metra e gjerë. Dy balonat gjigante do të mbajnë rreth 400 000 m3 helium të kompresuar, që do të mundësojnë funksionin e dyfishtë të këtij jahti luksoz.

Ju pëlqen!

Vizita e Erdoganit, flet Rama: “Tifozllëku i sëmurë partiak, mllefi i pangushëllueshëm ‘intelektual’ dhe budallallëku islamofobik, nuk e ndryshojnë miqësinë tradicionale me popullin turk”

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama ka komentuar vizitën e presidentit të Turqisë, Recep Tayyip Erdogan në Tiranë.

Rama me anë të një shkrimi në Facebook ka thënë se, patriotizmi digjital po ndizet sa herë që takohet siç e ka thënë ai, me “pushtuesin” nga Ankaraja.

“Duke komentuar vizitën e presidentit të Republikës së Turqisë, disa miq këtu nuk u kursyen në sharje e në mallkime ‘në emër të Skënderbeut’! Rastësia e desh që vizita e djeshme të përkonte me ditën e vdekjes së Heroit tonë Kombëtar, çka e mësuan me këtë rast plot prej atyre të cilët rendin t’i fryjnë zjarrit të patriotizmit digjital apo opozicional, që ndizet sa herë unë takohem me ‘pushtuesin’ nga Ankaraja”, ka theksuar Rama.

Ai ka shtuar se, Shqipëria dhe Turqia kanë nënshkruar marrëveshjen për “Miqësi të Përjetshme”.

“Po çfarë lidhje ka me rrethimet e Krujës dhe me qëndresën e Gjergj Kastriotit, Republika e Turqisë, e cila fill pas formimit të saj ka firmosur me Shqipërinë, 100 vjet më parë, në vitin e largët 1923, ‘Marrëveshjen e Miqësisë së Përjetshme’?”, ka shtuar ai.

Në fund, Rama ka thënë se këto urrejtje janë burim i tifozllëkut të sëmurë partiak, intelektual dhe islamofobik.

“Natyrisht këto spazma urrejtjeje sportive, të cilat burojnë nga tifozllëku i sëmurë partiak, mllefi i pangushëllueshëm ‘intelektual’ dhe fatkeqësisht, ndonjëherë edhe nga budallallëku islamofobik, nuk e ndryshojnë as përmbajtjen e miqësisë tradicionale me popullin turk, as kursin e partneritetit strategjik me Republikën e Turqisë”, ka përfunduar Rama.

Kujtojmë se gjatë ditës së hënë, Erdogan në fjalimin e tij në Kuvendin e Shqipërisë, deklaroi se Turqia dhe Shqipëria kanë lidhje të forta historike dhe janë aleatë strategjikë.

 

Ai ka përmendur njohjen e menjëhershme të Kosovës si shtet i pavarur, ndërsa tha se dy popujt janë miq që prej 600 vjetësh.

Ju pëlqen!

Lajmet e fundit