Europa ka një histori të mirë-dokumentuar dhe të studiuar dhe shumë prej qyteteve të saj kanë qenë të banuara për mijëra vjet. Kjo është e vërtetë për të gjitha qytetet në këtë listë, të cilat kanë shërbyer si qendra të rëndësishme ekonomike, politike dhe kulturore gjatë periudhave të ndryshme kohore. Të gjitha këto qytete janë shtëpia e monumenteve historike dhe mbeten të lëna nga sundimtarët e tyre të mëparshëm dhe janë disa nga destinacionet më të njohura turistike në botë.

  1. Chania

Viti i themelimit: c. 1600 pes

Vendndodhja: Bregu Verior i Kretës

Ju pëlqen!

Rajoni Historik: Kretë

Zona: 351.3 km²

Popullsia aktuale: 108,642-komuna; 53,910-njësi bashkiake (2011)

Chania është një nga qytetet më të rëndësishme në Kretë dhe ishte vendi i një vendbanimi Minoan që Grekët e quajtën Kydonia (ose Sidonia). Shumë mbetje arkitektonike nga kjo periudhë kohore mund të shihen sot rreth Chania. Chania është qeverisur nga Bizantinët, Arabët, Venecianët, Osmanët dhe natyrisht Grekët.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Chania u pushtua nga forcat gjermane dhe shumë nga qytetarët e vendit u burgosën ose u ekzekutuan për rezistencën e tyre kundër sundimit gjerman.

  1. Mantua

Viti i themelimit: c. 2000 pes

Vendndodhja: Lombardia, Itali

Rajoni Historik: Lugina Po

Sipërfaqja: 63.97 km²

Popullsia aktuale: 49,308 (2017)

Mantua është i njohur zakonisht për statusin e saj si një nga bizhuteritë e periudhës së Rilindjes së Italisë dhe lidhjet e saj me familjen fisnike Gonzaga, e cila drejtoi qytetin për disa shekuj. Megjithatë, Mantua ka ekzistuar që prej të paktën 2000 pes dhe është një nga qytetet më të vjetra në Itali.

Gjatë lartësisë së saj, Mantua ishte një nga qendrat kryesore artistike, kulturore dhe veçanërisht muzikore të Italisë. Për më tepër, Mantua është vendlindja e operës pasi opera më e vjetër që interpretohet ende rregullisht, L’Orfeo e Claudio Monteverdi u krijua për Oborrin e Mantova në fillim të shekullit të 17-të. Për rëndësinë e saj historike për kulturën dhe artin, Mantua u shpall një Trashëgimi Botërore e UNESCO-s.

Mantua është paraqitur në Shakespeare’s Romeo and Juliet si qyteti ku është dëbuar Romeo.

  1. Nikosia

Viti i themelimit: c. 2500 pes

Vendndodhja: Mesoria Plain, Republika e Qipros

Rajoni Historik: Greqia Mikena

Zona: 111.01 km²

Popullsia aktuale: 116.392-kryeqytet (Veri dhe Jug); 326,739-urbane

Nikosia ka qenë kryeqyteti i Qipros që nga shekulli i 10-të i erës sonë, por historia e qytetit daton rreth vitit 2500 pes. Është vendbanimi i vetëm i epokës së bronzit në Qipro që ka mbijetuar deri më sot. Si të gjithë qytetet antike në këtë listë, Nikosia është pushtuar nga shumë njerëz të ndryshëm gjatë viteve.

Sot, Nikosia po përballet me disa konflikte ndërsa qyteti është ndarë në gjysmë dhe pretendohet nga komunitetet qipriote greke dhe qipriote turke. Teknikisht, Nikosia është kryeqyteti i Republikës së Qipros të njohur ndërkombëtarisht. Sidoqoftë, Nikosia shërben gjithashtu si kryeqyteti i Qipros Veriore, i cili njihet vetëm nga Turqia dhe shihet si territor i okupuar nga pjesa tjetër e botës.

Kulturisht, Qipro është Greke, megjithatë, vendi është në të vërtetë një komb i pavarur dhe një pjesë e Bashkimit Europian.

  1. Teba

Viti i themelimit: 3000 pes

Vendndodhja: Beotia, Greqia Qendrore

Rajoni Historik: Greqia Mikena

Zona: 830.112 km²

Popullsia aktuale: 36,477-bashki; 25,845-njësi bashkiake (2011)

Së bashku me Athinën, Teba është një nga qytetet më të mëdha historike në Greqi. Teba është po aq e vjetër sa Athina dhe ka qenë e banuar që rreth vitit 3000 pes. Jo vetëm që Teba mburret me historinë e vërtetë Greke, qyteti ishte vendi për shumë mite Greke, duke përfshirë historitë e Kadmit, Edipit, Dionisit, Herakliut (Herkulit) dhe shumë më tepër.

Me Athinën si rivalin e saj gjatë kohërave antike, Teba ishte gjithashtu me ndikim. Teba arriti kulmin në fillim të shekullit të 4-të kur ishte qyteti më i fuqishëm në Greqi. Ky dominim ishte jetëshkurtër, megjithatë, dhe sot Teba është një qytet shumë më i qetë se Athina kozmopolitane.

Gjatë pushtimit të dytë Persian të Greqisë të udhëhequr nga Kserksi gjatë fundit të shekullit V pes, Teba në të vërtetë doli në anën e Persianëve dhe i dha fund shkëlqyeshëm pushtetit të Spartës, Beteja e Leuctra në 371 pes.

  1. Athina

Viti i themelimit: c. 3000 pes

Vendndodhja: Atikë, Greqia Qendrore

Rajoni Historik: Greqia Mikena

Zona: 38.964 km²

Popullsia aktuale: 664,068-bashki; 3,090,508-urbane; 3,781,274-metro (2012)

Athina është padyshim qyteti më historik në Greqi dhe një nga qytetet më të rëndësishëm ndonjëherë në historinë perëndimore. Konsiderohet djepi i civilizimit perëndimor dhe vendlindja e demokracisë. Athina ka qenë e banuar vazhdimisht për më shumë se 5,000 vjet dhe u bë një qendër e fuqishme e civilizimit mikenas në 1400 pes.

Ndërsa Athina ka pasur shumë transformime, qyteti ka qenë gjithmonë një metropol i madh kozmopolit dhe qendror në jetën ekonomike, financiare, industriale, detare, politike dhe kulturore në Greqi. Për më tepër, Athina është shtëpia e monumenteve antike të panumërta dhe është një nga qytetet më të vizituara në botë. Athina ka skenat më teatrore në botë, me 148 skena në të gjithë qytetin.

  1. Varna

Viti i themelimit:  4600 pes

Vendndodhja: Gjiri i Varnës, Bregu Bullgar i Detit të Zi, Bullgari

Rajoni Historik: Traki

Zona: 238 km²

Popullsia aktuale: 336,505 (418,108 zonë urbane) (2017)

Varna, e cila ndodhet në Bregun Bullgar të Detit të Zi ka qenë gjithmonë një qytet dhe port i rëndësishëm për shkak të vendndodhjes së tij strategjike. Si disa nga qytetet e tjera në rajon, njerëzit janë vendosur në Varna që nga kohërat parahistorike.

Përfundimisht, Varna u bë një qendër kryesore urbane kur u krijua si një vendbanim bregdetar nga Thrakët. Që nga ajo kohë, Varna ka qenë një qendër kryesore për biznesin, transportin, arsimin, turizmin, argëtimin dhe kujdesin shëndetësor. Varna është gjithashtu kryeqyteti detar i Bullgarisë dhe është shtëpia e selisë qendrore të Marinës Bullgare dhe marinës tregtare.

Thesari më i vjetër i arit në botë u zbulua në Varna Necroplis dhe daton nga viti 4600 – 4200 pes.

  1. Bratislava

Viti i themelimit: 5000 pes

Vendndodhja: Sllovakia Jugperëndimore

Rajoni Historik: Panonia

Zona: 367.584 km²

Popullsia aktuale: 432,864 (2018)

Për shkak të natyrës së historisë së Sllovakisë për t’u dominuar nga kombet e tjera, më së shumti nga Bashkimi Sovjetik, Bratislava, kryeqyteti i vendit, është teknikisht kryeqyteti më i ri në Europë. Sidoqoftë, historia e Bratislavës shkon shumë më larg sesa kur Sllovakia u formua në 1993. Si disa nga qytetet e tjera në këtë listë, Bratislava ishte shtëpia e një vendbanimi të përhershëm neolitik nga rreth 5000 pes.

Me kalimin e viteve, Bratislava u pushtua dhe u ndikua nga austriakët, bullgarët, kroatët, gjermanët, hungarezët, hebrenjtë, serbët, çekët dhe sllovakët. Me një histori kaq të pasur, Bratislava është bërë një nga rajonet më të pasura të Bashkimit Europian.

Bratislava është një destinacion mjaft popullor turistik dhe pret më shumë se 1 milion vizitorë çdo vit.

  1. Nitra

Viti i themelimit: 5000 pes

Vendndodhja: Lugina e lumit Nitra, Sllovaki

Rajoni Historik: Panonia

Zona: 100.48 km²

Popullsia aktuale: 76,655 (201)

Së bashku me Bratislavën, Nitra është një nga qytetet më të vjetra në Sllovaki dhe ka qenë e banuar vazhdimisht që nga koha e Neolitit (5,000 deri në 7,000 vjet më parë). Në fakt, Sllovakia e konsideron Nitra si qytetin më të vjetër të vendit. Ka madje prova arkeologjike që sugjerojnë se njerëzit kanë jetuar (brenda dhe jashtë) në zonën përreth Nitrës nga 30,000 deri 25,000 vjet më parë.

Shumë popuj të ndryshëm kanë jetuar në Nitra dhe sllavët e parë arritën në shekullin e 5-të të erës sonë. Nitra ka pasur nivele të ndryshme të rëndësisë gjatë viteve dhe aktualisht është selia dhe qendra politike e Rrethit Nitra.

Ngjashëm me Romën, Nitra ndodhet në një luginë të rrethuar nga shtatë kodra: Zobor, Castle Hill, Calvary, Čermáň, Borin, Vŕšok dhe Martin’s Hill.

  1. Argos

Viti i themelimit: c. 5000 pes

Vendndodhja: Argolis, Peloponez, Greqi

Rajoni Historik: Greqia Mikena

Zona: 138.138²

Popullsia aktuale: 22,209 (2011)

Ndërsa i gjithë vendi i Greqisë ka një histori të pasur, Argos ishte një nga shtetet e para të qytetit ose polis i Greqisë Antike dhe ka një histori që shtrihet edhe më tej. Pranë rrëzës së kodrës së Aspidës ka dëshmi të një fshati të vonë neolitik, i cili tregon se Argos ka qenë i banuar vazhdimisht që prej të paktën 5000 pes.

Argos u bë një vendbanim i madh mikenas në epokën e bronzit të vonë dhe mbeti një qytet i rëndësishëm në të gjithë periudhat greke, helenistike dhe romake. Visigothët rrëmbyen dhe shkatërruan Argos në shekullin e 4 të erës sonë, por njerëzit vazhduan të jetonin në qytet. Sot, Argos është një qendër kryesore në Greqinë Jugore.

Argos është paraqitur në shumë mite Greke dhe u emërua për Mbretin Argus (ose Argus), djali i Zeusit dhe Niobe.

  1. Plovdiv

Viti i themelimit: 6000 pes

Vendndodhja: Bullgaria Jug-Qendrore

Rajoni Historik: Traki

Zona: 101.98 km²

Popullsia aktuale: 346,893 (675,000 në zonën më të madhe metropolitane) (2018)

Njerëzit kanë jetuar vazhdimisht në Plovdiv që prej të paktën 6000 pes, duke e bërë Plovdiv qytetin më të vjetër në Europë. Ka mbetje arkeologjike në të gjithë Plovdivin që tregojnë se njerëzit janë vendosur në zonë për më shumë se 8,000 vjet. Gjatë historisë së gjatë të qytetit ajo është pushtuar nga disa popuj të ndryshëm, duke përfshirë Trakët, Maqedonasit, Romakët, Bizantinët, Turqit Osmanë, Persët, Sllavët, Hunët, Keltët dhe Bullgarët. Secili prej këtyre grupeve la një ndikim të qëndrueshëm në Plovdiv, i cili ishte dhe është akoma një qendër e rëndësishme kulturore, ekonomike dhe arsimore, si dhe një qendër transporti.

Një nga monumentet më të famshme të Plovdivit është Teatri Antik Romak, i cili u ndërtua mbi 2,000 vjet më parë dhe përdoret ende si një vend koncerti edhe sot. (burimi:oldest.org)

Nebi Xhomaqi 

©MekuliPress/ Ndaje artikullin me familjen dhe miqtë tuaj. MekuliPress mbetet e pandikuar nga partitë politike. FOTO: No copyright infringement is intended.