Dita Botërore e Prematuritetit, e festuar më 17 nëntor që nga viti 2011 në më shumë se 60 vende, synon të rrisë ndërgjegjësimin e publikut për një problem alarmant që shpesh nënvlerësohet, duke u dhënë zë familjeve të pacientëve të rinj që luftojnë për jetën.

Fatkeqësisht, pavarësisht përparimeve mjekësore, falë të cilave foshnjat e lindura para kohe janë gjithnjë e më shumë në gjendje të mbijetojnë, vrasësi numër një i të porsalindurve është ende lindja e parakohshme. Fëmijët që lindin në botë para javës së 37-të të shtatzënisë janë rreth një në dhjetë, 15 milionë në vit: mbi një milion prej tyre vdesin, shpesh në orët e para të jetës, nga komplikimet që lidhen me prematuritetin, nga problemet e frymëmarrjes te organet e papjekura.

Lindja e parakohshme prek familjet e pasura dhe të varfra, megjithëse në përqindje shumë të ndryshme dhe për shkaqe shumë të ndryshme. Shkalla më e lartë e vdekshmërisë së lindjes së parakohshme (rreth 16 vdekje për 1000 lindje) ndodh në vendet e Afrikës Perëndimore, Liberi dhe Sierra Leone.

Ju pëlqen!

Pse lindja e parakohshme tek disa gra ndodh në një moment të shtatzënisë? Shkencëtarët ende nuk kanë një përgjigje të saktë. Faktorët e rrezikut janë të njohur, të cilët në vendet në zhvillim dhe ato të zhvilluara janë krejtësisht të ndryshëm. Në vendet e varfra, janë kryesisht infeksionet e nënës gjatë shtatzënisë dhe kushtet e vështira të jetesës që kontribuojnë në rrezik; te të pasurit, nga ana tjetër, ndikon mosha gjithnjë e më e avancuar e nënës, përdorimi i teknikave të riprodhimit të asistuar dhe faktorë të tillë si hipertensioni dhe obeziteti.

Një e treta e foshnjave lindin para kohe, veçanërisht në vendet e industrializuara, me “zgjedhje”, kur ndërlikimet gjatë shtatzënisë, si pre-eklampsia, e bëjnë të preferueshme përdorimin e një operacioni cezarian të hershëm.

Ndoshta ka faktorë gjenetikë që luajnë një rol. Sigurisht që infeksionet, madje edhe ato më të zakonshmet, duket se luajnë një rol në nxitjen e lindjes së parakohshme. Edhe stresi psikologjik i nënës, ndoshta në sinergji me faktorë të tjerë si inflamacioni, duket i aftë të lindë kur nuk është ende koha, por nuk dihet se cilat procese biologjike janë të përfshira dhe në çfarë saktësisht mekanizmat e lindjes së plotë. ndryshojnë nga lindja e parakohshme. Burimet dhe vëmendja në rritje po i kushtohen kuptimit të problemit dhe masave parandaluese në qendra të ndryshme kërkimore. Për shembull, janë duke u zhvilluar studime për të identifikuar shënuesit biologjikë që, me një test gjaku ose urine, mund të identifikojnë më me besueshmëri gratë më të rrezikuara.

Tridhjetë vjet më parë, shumica e foshnjave të lindura në javën e 28-të të shtatzënisë, dymbëdhjetë javë përpara kohe, nuk mbijetuan përtej vitit të parë. Sot, 90 % mbijetojnë, edhe nëse kjo përqindje vlen për vendet e zhvilluara. Situata është e ndryshme në vendet e varfra, por ka “teknologji” që duket se funksionojnë kudo. Për shembull, e ashtuquajtura teknika e nënës kangur, e cila konsiston në mbajtjen e foshnjës në kontakt të ngushtë me lëkurën e nënës, duket për shembull se kontribuon në mbijetesën e foshnjave të lindura para kohe, si dhe në ushqyerjen me gji, ose disponueshmërinë e pajisjeve të thjeshta për ventilim mekanik. FOCUS

Edel Strazimiri

Mekuli Press është në prag të mbylljes. Kemi nevojë për mbështetjen tënde, i dashur lexues. Na ndihmo sot edhe me vetëm 1 Euro! - FOTO: No copyright infringement is intended.